Ruige dwergvleermuis

Ruige dwergvleermuis (© Dennis Heintz)

Ruige dwergvleermuis (Pipistrellus nathusii)

Ecologie

De Ruige dwergvleermuis is een vrij kleine vleermuis met een spanwijdte van 23 tot 25 cm. Het is een soort van vooral half open bosrijk landschap. Ze jaagt in een relatief snelle rechtlijnige vlucht in lange banen, op 2 tot 5 m hoogte, op enige afstand van de vegetatie. Vaak jagen ruige dwergvleermuizen langs bosranden, door lanen, boven open plekken in bos en langs houtwallen.

Waterpartijen en beschutte oevers in voedselrijke gebieden vormen een belangrijk aspect van de biotoop. Ze jagen ook graag bij straatlantaarns, maar bebouwing en open gebied zijn minder in trek. Ze vangen insecten uit de lucht. Voor zover bekend zijn vooral dansmuggen van belang. Kraamkolonies zijn in Nederland vrijwel niet bekend in Nederland. Vele solitaire mannetjes of kleine groepen zijn gevonden in spleten en gaten in bomen, achter loshangend schors en in kasten.

(Kraam)kolonies variëren van vijftig tot honderdvijftig dieren. Ze gebruiken meerdere verblijfplaatsen en verhuizen relatief vaak. Ze jagen tot op 5 á 10 km van de verblijfplaats. Vliegroutes volgen zoveel mogelijk lijnvormige structuren.

Roepende territoriale mannetjes en paarverblijven zijn gevonden in nest- en vleermuiskasten, boomholtes, achter daklijsten en betimmeringen. Vaak liggen er veel paarplaatsen of -territoria in een klein gebied bijeen. Oude gatenrijke loofbossen in de buurt van waterpartijen kunnen tot echte Ruige dwergvleermuis paargebieden worden, waar haast in elke boom een mannetje zit te roepen. Als winterverblijf zijn gebouwen (spouwmuur, dakpannen, betimmering), houtstapels, maar ook boomholtes en nest- en vleermuiskasten bekend. Het zijn, in ieder geval in de relatief milde Nederlandse winters, geen stabiele slapers. Ze zijn relatief vaak wakker en kiezen temperatuurgevoelige winterslaapplaatsen. Bij vorst zoeken ze dan vaak verwarmde huizen op. De Ruige dwergvleermuis, of een deel van de populatie, gedraagt zich als echte lange afstandstrekker die vanuit Noordoost-Europa 1500 tot 2000 km aflegt om onder andere in Nederland te overwinteren.

Verspreiding

De Ruige dwergvleermuis is een vrij algemeen voorkomende soort in Nederland met het zwaartepunt van zijn verspreiding in Noord- en West-Nederland. In de zomermaanden zijn ze vooral te vinden in gebieden met veel oude bomen. Uit aanvullende bezoeken in het migratieseizoen is gebleken dat er in het voor- en najaar veel meer ruige dwergvleermuizen in gemeente Zoetermeer aanwezig zijn dan in de zomer. Paarplaatsen in het najaar (met name in september en oktober) zijn bekend in oude bomen en nestkasten. Bron: bSR-rapport 156